เรื่องเล่าคนเบื้องหลังงานนิทรรศการ “ส่งเสด็จ สู่สรวงสวรรค์”

เรื่องเบื้องหลังนิทรรศการ “ส่งเสด็จ สู่สรวงสวรรค์” งานศิลปะที่เรียกว่า “ประติมากรรมกระดาษ” ด้วยแนวคิดตามคำพ่อสอน ภายใต้การสร้างสรรค์ของอาจารย์และนักศึกษา คณะสถาปัตย์ มข.
อ่าน 2,413 ครั้ง
18 ต.ค. 2560    Phimchanok Srisuriyamart

           หลังพิธีเปิดนิทรรศการ “ส่งเสด็จ สู่สรวงสวรรค์” น้อมรำลึกในพระมหากรุณาธิคุณ พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช โดย หอจดหมายเหตุ สำนักหอสมุด มหาวิทยาลัยขอนแก่น  ซึ่งจัดแสดงในวันที่ 17 ตุลาคม 2560 เป็นต้นไป ณ โถงนิทรรศการ ชั้น 2 อาคารศูนย์สารสนเทศ สำนักหอสมุดมหาวิทยาลัยขอนแก่น   งานนิทรรศการส่งเสด็จ สู่สรวงสวรรค์ถูกถ่ายทอด เป็นงานศิลปะที่เรียกว่า “ประติมากรรมกระดาษ” ด้วยแนวคิดตามคำพ่อสอน เช่น กระดาษที่ที่บอบบางแต่เมื่อรวมกันแล้วทำให้เกิดความแข็งแรง เปรียบถึง “การรู้รักสามัคคี” เป็นงานที่ทำด้วยมือล้วนๆ แสดงถึง “ความพากเพียร” สร้างสรรค์ผลงานโดย นักศึกษาสาขาวิชาสถาปัตยกรรม และ สาขาวิชาการออกแบบอุตสาหกรรม ภายใต้การควบคุมดูแลของ อ.ขาม จาตุรงคกุล คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ มข.

             อ.ขาม จาตุรงคกุล ผู้อยู่เบื้องหลังความงดงามในครั้งนี้ ได้เล่าถึงการทำงานว่า “ทางกลุ่มภารกิจพิพิธภัณฑ์และหอจดหมายเหตุ สำนักหอสมุด มหาวิทยาลัยขอนแก่น  โดย คุณวันชาติ ภูมีได้ทำการติดต่อเป็นการส่วนตัวมาที่ผม ในการจัดทำนิทรรศการเพื่อรำลึกถึงในหลวงรัชกาลที่ 9  โดยให้ช่วยคิดในด้านเนื้อหาและรูปแบบ  โดยให้ศึกษาประวัติศาสตร์ของในหลวงกับ มข. 

          ซึ่งประติมากรรมกระดาษ (Paper Sculpture) เป็นการสร้างสรรค์ผลงานจากกระดาษให้เกิดมิติสูงต่ำขึ้น  ในสองระดับที่นูนต่ำแบบแบน ๆ และนูนสูง (ไม่ถึงขั้นลอยตัว) เป็นงานพื้นฐานที่นักออกแบบมักจะได้ทดลองฝึกปฏิบัติในการสร้างมิติของภาพ  ฝึกการใช้เครื่องมือโดยการร่างภาพ  ตัด เจาะ  ฉลุ พับ  ดัด ติด  และนำไปประยุกต์ใช้ได้ในงานหลากหลายสาขา เช่น  เพื่อเป็นการ์ดของขวัญ  ภาพประกอบหนังสือ  ใช้ตกแต่งสถานที่  ใช้จำลองแบบสถาปัตยกรรม          โดยงานในครั้งนี้ใช้กระดาษ 100 ปอนด์ (200 แกรม) ในการทำเนื่องจากความหนาของกระดาษทำให้สามารถทรงตัวได้ดี  และไม่แข็งเกินไปจึงตัดได้โดยง่าย  อีกทั้งยังมีสีนวล ๆ ทำให้งานมีความอ่อนหวานนุ่มนวล   ระยะเวลาในการดำเนินงาน 20 กันยายน – 10 ตุลาคม 2560 โดยได้รับการสนับสนุนงบประมาณจาก สำนักหอสมุด  มข. งบแบ่งเป็น 2 ส่วน คือ 1. ซื้อวัสดุอุปกรณ์ในการทำ 2. ค่าจ้างในการผลิตโดยนักศึกษา รายได้ส่วนนี้นักศึกษาจะเก็บไว้เพื่อไปทำกิจกรรมของรุ่น  โดยทางสำนักหอสมุดได้ประสานกับทางคณะฯในการใช้พื้นที่ในการทำงานในครั้งนี้ด้วย   และทางรองคณบดีฝ่ายบริหาร ผศ.เขมโชติ  ภู่ประเสริฐ ก็ได้ประสานงานช่วยเหลือเป็นอย่างดียิ่ง

          แนวคิดคือการเล่าเรื่องพระราชกรณียกิจที่ในหลวงรัชกาลที่ 9 มีต่อมหาวิทยาลัยขอนแก่น  และ อีกส่วนหนึ่งคือ การแสดงความรู้สึก แสดงความอาลัยที่ชาว มข. มีต่อพระองค์ท่าน  อ.ขามจึงได้ออกแบบแผนผัง  เนื้อหา  เรื่องราว  ลักษณะของแต่ละภาพ  ให้เหมาะสมกับสถานที่ดังนี้

          ห้องโถงของหอสมุดแบ่งได้เป็น 4 ส่วนคือ ห้องซ้าย-ขวา มีขนาดห้องละ 8 x 9.5 เมตร  โถงกลาง 8 x 11 เมตร  และ ส่วนของชั้นลอยเป็นห้องกระจก  จึงได้แบ่งเนื้อหาออกเป็น 4 ส่วนคือ

Zone รับเสด็จ เล่าเรื่องการเสด็จมายังจังหวัดขอนแก่น  ทรงมีพระมหากรุณาธิคุณ  และ ใกล้ชิดกับประชาชนอย่างยิ่ง  ประกอบด้วย

A   ปฐมเสด็จสู่ขอนแก่น   ขอนแก่นตั้งเมืองมาเกือบ 200 ปี ยังไม่เคยมีกษัตริย์พระองค์ใดเสด็จมา  รัชกาลที่ 9 ทรงเป็นพระองค์แรก เสด็จมาในปี พ.ศ.2498  ด้วยรถไฟพระที่นั่ง  ทรงพระราชทานต้นกัลปพฤกษ์เป็นต้นไม้ประจำจังหวัด และ ดอกราชพฤกษ์เป็นดอกไม้ประจำจังหวัด เป็นความประทับใจที่ชาวขอนแก่นซาบซึ้งใจยิ่งผลงานนักศึกษาสาขาวิชาออกแบบอุตสาหกรรมชั้นปีที่ 3

B   พระมหากรุณาธิคุณ ในหลวงรัชกาลที่ 9 ทรงเสด็จสู่ขอนแก่นถึง 36 ครั้ง  ส่งประกอบพระราชกรณียกิจนานัปการทรงพระราชทานปริญญาบัตร  ทรงให้แนวทางเศรษฐกิจพอเพียงแก่ชาวขอนแก่นได้นำไปใช้พัฒนา คุณภาพชีวิตให้ดีขึ้นเสมอ ผลงานนักศึกษาสาขาวิชาออกแบบอุตสาหกรรมชั้นปีที่ 2

C  ราชปฏิสันถาร   ในหลวงทรงพบปะบัณฑิตอย่างไม่ถือพระองค์   มอบให้ทั้งกำลังใจ และ แนวทางการดำรงชีวิตที่ดีงามผลงานนักศึกษาสาขาวิชาออกแบบอุตสาหกรรมชั้นปีที่ 4

Zone ส่งเสด็จ  แสดงภาพพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ 9  เพื่อแสดงถึงความอาลัย  และศิลปกรรมที่พสกนิกรร่วมมือร่วมใจทำถวายแด่พระองค์เป็นครั้งสุดท้าย  และเพื่อให้ประชาชนผู้ไม่มีโอกาสเดินทางไปร่วมพิธี  ได้ใช้โอกาสนี้รำลึกถึงพระองค์

D  พระมหาพิชัยราชรถ  ริ้วขบวนพระอิสริยศ  แสดงถึงความสง่างามสมพระเกียรติแด่องค์มหาราชันของเรา  ฉากหลังเป็นวัดพระแก้ว  พระบรมมหาราชวังผลงานนักศึกษาสาขาวิชาออกแบบอุตสาหกรรมชั้นปีที่ 3

E  พระเมรุมาศ    พระเมรุมาศบนสวรรค์ ในมวลเมฆ  เทวดา  นางฟ้า  รายรอบ  ผลงานนักศึกษาสาขาวิชาสถาปัตยกรรมชั้นปีที่ 4

F  พวงมาลาอาลัย   ตรา พระปรมาภิไธยย่อ  ภปร. กลุ่มดอกไม้  แสดงถึงการไว้อาลัยอย่างสุดซึ้ง ผลงานนักศึกษาสาขาวิชาออกแบบอุตสาหกรรมชั้นปีที่ 2

Zone  สรวงสวรรค์

G สรวงสวรรค์     ตราพระปรมาภิไธยย่อ ภปร. รายล้อมด้วยเทวดามารับพระองค์สู่สรวงสวรรค์  ผลงานนักศึกษาปริญญาโท  สาขาวิชาออกแบบอุตสาหกรรม  และ นักศึกษาในรายวิชา การสร้างสรรค์กระดาษและสี ชั้นปีที่ 3-4

J   กตัญญุตาเจดีย์   ใช้รูปทรงของเจดีย์วัดหนองแวง  ศิลปะในสมัยรัชกาลที่ 9 มีทั้งหมด 9 ชั้น  มี 36 ด้าน เท่ากับจำนวนครั้งที่เสด็จ  ที่เจดีย์นำภาพพระบรมฉายาลักษณ์สีทองมาจัดวาง  เพื่อระลึกถึงพระองค์  แทนความซาบซึ้งที่เหล่าพสกนิกรของขอนแก่นที่มีต่อพระองค์ตราบนานเท่านาน ผลงานนักศึกษาสาขาวิชาสถาปัตยกรรม และ สาขาวิชาออกแบบอุตสาหกรรมชั้นปีที่ 4

            ระยะเวลาอันสั้นประมาณ 20 วัน  กลุ่มพี่ปี 4 ต้องขึ้นโครงสร้างฐานทั้งหมดไว้ และ ทดลองทำโครงสร้างผนัง  และนำเอาความคิดของนิทรรศการไปพัฒนาต่อ  โดยศึกษาพระเมรุมาศ  ลายไทย  เครื่องประกอบในงานสถาปัตยกรรมไทยต่าง ๆ การคัดลอกโครงสร้างและรายละเอียดก่อนแบ่งกันไปตัดส่วนประกอบต่าง ๆ ส่วนปี 3 ต้องนำไอเดียเบื้องต้นไปพัฒนาต่อโดยการศึกษาลักษณะต่าง ๆ ของพระมหาพิชัยราชรถ  และช่วยกันเขียนลายไทยประกอบด้วยคอมพิวเตอร์เพื่อปริ้นท์มาตัดรายละเอียดที่ซับซ้อนมากมาย  อีกกลุ่มก็ศึกษาดอกกัลปพฤกษ์และราชพฤกษ์  ขบวนรถไฟ  และเครื่องทรง  พระพักตร์ของในหลวง  ส่วนปี 2 มีองค์ประกอบได้แก่ในหลวงทรงชุดครุย  หอกาญจนาภิเษก  ตรามหาวิทยาลัย  ทุกชิ้นส่วนทุกขั้นตอนตัดด้วยมือทุกชิ้น และต้องทำงานจนถึงดึกดื่นตี 1 ถึง เช้า  ต้องเข้าเรียนต้องส่งโปรเจ็ค  วิชาอื่น ๆ ตามปกติ

           รู้สึกภูมิใจและมีความสุขมากที่นักศึกษามีการร่วมมือร่วมแรงกันทำงาน  แสดงถึงการ รู้รักสามัคคี  มีการบริหารจัดการที่ดี  ทำงานด้วยความมานะอดทน  อันแสดงถึงความเพียร รู้สึกดีที่เราเป็นประชาชนในต่างจังหวัด  แต่เราก็สามารถแสดงออกซึ่งความรักต่อในหลวงของเราได้ตามกำลังความสามารถของเราได้เช่นกัน” 

            นายสุรชาติ แสงตันชัย นักศึกษา ชั้นปีที่ 3  หนึ่งในหลายคนที่ได้เข้ามามีส่วนร่วมในการลงแรงจัดนิทรรศการในครั้งนี้ได้เล่าว่า “นักศึกษาที่ร่วมทำกิจกรรม ส่วนมากก็จะเป็นนักศึกษาในแทคกราฟิกครับ มีการแบ่งหน้าที่กันทำงานตามที่ตัวเองรับผิดชอบ มีการช่วยงานกันดี หากวันไหนใครมีธุระก็จะหาเวลามาทำงานทดแทนกันครับเรียกได้ว่าทุกคนพร้อม และตั้งใจที่จะทำถวายในหลวงด้วยใจจริงๆครับ เวลาการทำงานหลังจากได้รับมอบหมายก็จะประมาณอาทิตย์หนึ่งครับ ในช่วงนั้นก็จะเป็นช่วงส่งงานโปรเจคพร้อมๆกันหลายงานด้วย แต่เราก็จะหาเวลาว่างร่วมกันมาทำงานในช่วงตอนเย็น ไปจนถึงเที่ยงคืนครับ แล้วแยกย้ายกลับไปทำงานอื่นที่ตัวเองรับผิดชอบ แต่ถ้าใครที่ทำงานตนเองเสร็จแล้วก็สามารถทำต่อได้ครับ  รู้สึกภาคภูมิใจครับที่ได้เป็นส่วนหนึ่งของการร่วมสร้างสรรค์งานศิลปะนี้ขึ้นมา ด้วยตัวผมเองที่ไม่มีโอกาสไปกราบพระบรมศพ แต่เมื่อได้รับโอกาสดีๆที่จะได้ทำบางสิ่งบางอย่างถวายเป็นพระราชกุศลผมก็ยินดีและเต็มใจที่จะทำครับ ถึงแม้จะเป็นการทำในระยะเวลาที่จำกัดแค่อาทิตย์เดียวแต่เราก็ใช้มันอย่างเต็มที่และทำมันออกมาให้ดีที่สุดครับ”    

 

กรรณภัสร สิริเกียรติ  สัมภาษณ์

พิมพ์ชนก ศรีสุริยะมาตย์ เรียบเรียง

อ.ขาม จาตุรงคกุล ภาพ


ข่าวอื่นๆในหมวดหมู่

อ่านข่าวทั้งหมด »

ข่าวล่าสุด

อ่านข่าวล่าสุด »

ข่าวหนังสือพิมพ์

อ่านข่าวทั้งหมด »

ปฏิทินกิจกรรม

Nov.
23
ดูกิจกรรมทั้งหมด »