มหาวิทยาลัยขอนแก่น โดยศูนย์ปฏิบัติการเมืองอัจฉริยะ (SCOPC) ผนึกกำลัง สำนักงาน ก.พ.ร. ขับเคลื่อนนโยบายรัฐบาลดิจิทัล พัฒนา “ระบบศูนย์ข้อมูลสำหรับการบริหารงานเชิงพื้นที่” (Provincial Data Dashboard) เริ่มต้นที่จังหวัดขอนแก่นเป็นแห่งแรก จนเกิดผลสัมฤทธิ์ที่เป็นรูปธรรมในการใช้ข้อมูลเชิงประจักษ์แก้ไขปัญหาเมือง ล่าสุดโมเดลดังกล่าวถูกนำไปขยายผลต่อใน 5 จังหวัดนำร่อง เพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตคนไทยอย่างยั่งยืน
จากการที่ภาครัฐมีนโยบายมุ่งเน้นการปรับเปลี่ยนรูปแบบการทำงานสู่ระบบดิจิทัล (Digital Transformation) เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการให้บริการและการบริหารงานภาครัฐ มหาวิทยาลัยขอนแก่น ในฐานะสถาบันการศึกษาชั้นนำที่มีบทบาทสำคัญในการใช้องค์ความรู้เพื่อรับใช้สังคม (Social Devotion) ได้มีส่วนสำคัญในการขับเคลื่อนวาระดังกล่าว ผ่านความร่วมมือเชิงยุทธศาสตร์กับ สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาระบบราชการ (ก.พ.ร.) และจังหวัดขอนแก่น
ในปีงบประมาณ พ.ศ. 2567 ที่ผ่านมา ศูนย์ปฏิบัติการเมืองอัจฉริยะ (Smart City Operation Center : SCOPC) มหาวิทยาลัยขอนแก่น ได้รับความไว้วางใจให้เป็นกลไกหลักทางวิชาการและเทคโนโลยี ร่วมกับจังหวัดขอนแก่น ในการออกแบบและจัดทำ “ศูนย์ข้อมูลสำหรับการบริหารงานเชิงพื้นที่ (Provincial Data Dashboard)” ซึ่งถือเป็นจุดเริ่มต้นสำคัญในการสร้างเครื่องมือสำหรับผู้บริหารจังหวัด เพื่อใช้ในการตัดสินใจ แก้ไขปัญหา และวางแผนพัฒนาพื้นที่บนฐานข้อมูลที่ถูกต้อง แม่นยำ และทันเวลา (Empirical Data) แทนการคาดคะเน
ความสำเร็จของ “ขอนแก่นโมเดล” ที่มหาวิทยาลัยขอนแก่นได้ร่วมวางรากฐานไว้นี้ ได้รับการยอมรับในระดับนโยบาย จนนำไปสู่การขยายผลในปี พ.ศ. 2568 ไปยังอีก 5 จังหวัดเป้าหมายสำคัญ ได้แก่ จังหวัดกาฬสินธุ์ เชียงราย สงขลา หนองคาย และอุดรธานี เพื่อสร้างมาตรฐานใหม่ในการบริหารราชการส่วนภูมิภาค โดยครอบคลุมมิติข้อมูลสำคัญที่ส่งผลต่อคุณภาพชีวิตประชาชน อาทิ ข้อมูลเกษตรปลอดภัย การท่องเที่ยว การบริหารจัดการงบประมาณ การดูแลกลุ่มเปราะบาง การป้องกันอุบัติเหตุ การบริหารจัดการน้ำและภัยพิบัติ รวมถึงการแก้ไขปัญหายาเสพติด
บทบาทของมหาวิทยาลัยขอนแก่นในครั้งนี้ สะท้อนให้เห็นถึงพันธกิจด้านการบริการวิชาการที่เข้มแข็ง ในการถ่ายทอดเทคโนโลยีและนวัตกรรมสู่ชุมชนและสังคม จนสามารถยกระดับเป็นต้นแบบระดับประเทศ โดยในปี 2569 (Next Step) โมเดลนี้จะถูกพัฒนาต่อยอดผ่านการบูรณาการความร่วมมือกับหน่วยงานระดับชาติ อาทิ กระทรวงมหาดไทย สำนักงานสถิติแห่งชาติ (สสช.) และสถาบันข้อมูลขนาดใหญ่ (BDI) เพื่อสร้างระบบนิเวศข้อมูลที่ยั่งยืน มุ่งสู่เป้าหมายสูงสุดคือการเป็น “จังหวัดดิจิทัล” และ “Smart & Open Government” ที่โปร่งใสและตรวจสอบได้ เพื่อประโยชน์สุขของประชาชนอย่างแท้จริง
