ที่ประชุมอธิการบดีแห่งประเทศไทย (ทปอ.) ร่วมกับกรมสุขภาพจิต กระทรวงสาธารณสุข เดินหน้าแก้ไขปัญหาสุขภาพจิตในระดับอุดมศึกษา จัดโครงการอบรมเชิงปฏิบัติการ “เสริมสร้างความเข้มแข็งทางใจ และพัฒนาศักยภาพระบบดูแลนักศึกษาด้านสุขภาพจิต” เพื่อติดอาวุธให้อาจารย์และบุคลากรทั่วประเทศ โดยล่าสุด กองพัฒนานักศึกษาและศิษย์เก่าสัมพันธ์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น (มข.) ได้ส่งตัวแทนเข้าร่วมการอบรมระดับภูมิภาค เพื่อรับมือกับวิกฤตสุขภาพจิตและอัตราการฆ่าตัวตายที่เพิ่มสูงขึ้น
โครงการระดับภูมิภาคครั้งนี้จัดขึ้นโดยศูนย์สุขภาพจิตที่ 7 ขอนแก่น ระหว่างวันที่ 7 – 8 กุมภาพันธ์ 2569 ณ โรงแรมโฆษะ เป็นส่วนหนึ่งของความร่วมมือระดับชาติที่มุ่งสร้างเครือข่ายที่เข้มแข็งในการดูแลนักศึกษา โดยมีตัวแทนจาก 7 สถาบันอุดมศึกษาในเขตสุขภาพที่ 7 เข้าร่วมเรียนรู้และวางแนวทางปฏิบัติร่วมกัน
สถานการณ์วิกฤตที่ต้องร่วมกันแก้ไข
จากข้อมูลเชิงลึกพบว่า นักศึกษาจำนวนมากมีความเปราะบางทางจิตใจจากปัญหาส่วนตัวและครอบครัวมาก่อนเข้าศึกษา และเมื่อต้องเผชิญกับความกดดันด้านการเรียนและการปรับตัวในมหาวิทยาลัย ทำให้ปัญหาสุขภาพจิตทวีความรุนแรงขึ้น สถานการณ์ดังกล่าวสะท้อนจากสถิติการฆ่าตัวตายที่น่ากังวลในพื้นที่ 4 จังหวัดหลักของเขตสุขภาพที่ 7 (ร้อยเอ็ด, ขอนแก่น, มหาสารคาม, กาฬสินธุ์) ซึ่งจำเป็นต้องมีการแก้ไขอย่างเร่งด่วนและเป็นระบบ
ติดอาวุธบุคลากร ด้วยยุทธศาสตร์ 3 ขั้นตอน
โครงการนี้มุ่งสร้างเครื่องมือและแนวทางที่ชัดเจนแก่บุคลากรมหาวิทยาลัยในการช่วยเหลือนักศึกษา ภายใต้ความร่วมมือกับหน่วยงานสาธารณสุข ประกอบด้วย:
- การค้นหาและคัดกรองเชิงรุก (Detection & Screening): ผลักดันการใช้เครื่องมือคัดกรองมาตรฐาน เพื่อค้นหานักศึกษากลุ่มเสี่ยงได้อย่างรวดเร็วและแม่นยำ
- การพัฒนาระบบส่งต่อ (Referral System): สร้างช่องทางการส่งต่อที่ชัดเจนระหว่างมหาวิทยาลัยและโรงพยาบาล เพื่อให้นักศึกษาได้รับการดูแลจากผู้เชี่ยวชาญ พร้อมวางระบบการเบิกจ่ายที่ยั่งยืน
- การจัดทำแผนเผชิญเหตุวิกฤต (Crisis Action Plan): เตรียมความพร้อมรับมือสถานการณ์ฉุกเฉิน เช่น การพยายามทำร้ายตนเอง ผ่านการซ้อมแผนที่ชัดเจน เพื่อลดความสูญเสีย
หัวใจสำคัญ: “ใครก็เป็นผู้ให้คำปรึกษาได้” ผ่านการเป็นผู้ฟังที่ดี
การอบรมได้เน้นย้ำว่าหัวใจของการช่วยเหลือไม่ใช่การแนะนำ แต่คือ “การเป็นผู้ฟังที่ดี (Active Listening)” ซึ่งเป็นการเปิดพื้นที่ปลอดภัยให้นักศึกษาได้ระบายความรู้สึกที่อัดอั้นออกมา เปรียบเสมือนการปล่อยลมออกจากลูกโป่งที่ใกล้จะแตก เพื่อให้พวกเขามีสติและมีแรงสู้ต่อ นอกจากนี้ ยังให้ความสำคัญกับทักษะการรักษาความลับเพื่อสร้างความไว้วางใจ และการสร้างเครือข่ายเพื่อนช่วยเพื่อน (Peer Support) ให้ช่วยสอดส่องดูแลกัน
การเข้าร่วมโครงการภายใต้ความร่วมมือของ ทปอ. และ กรมสุขภาพจิตในครั้งนี้ ถือเป็นก้าวสำคัญของมหาวิทยาลัยขอนแก่นในการนำนโยบายระดับชาติมาปรับใช้ในระดับปฏิบัติการ เพื่อพัฒนาระบบการดูแลช่วยเหลือนักศึกษาของมหาวิทยาลัยให้มีประสิทธิภาพและเชื่อมโยงกับเครือข่ายสาธารณสุขได้อย่างสมบูรณ์ยิ่งขึ้น
