คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น ร่วมกับ หอการค้าจังหวัดขอนแก่น ศูนย์สร้างสรรค์ การออกแบบ ขอนแก่น และหน่วยงานพันธมิตร จัดโครงการประกวดออกแบบแนวความคิดทางสถาปัตยกรรม “Khon Kaen Mor Lam Opera Hall” เพื่อค้นหาแนวคิดต้นแบบ “ศูนย์กลางการแสดงและพัฒนาอุตสาหกรรมเศรษฐกิจสร้างสรรค์ด้านหมอลำ” ที่สามารถต่อยอดสู่การพัฒนาจริงในอนาคต

โครงการเกิดจากการเล็งเห็นศักยภาพของ “หมอลำ” ซึ่งเป็นมรดกทางวัฒนธรรมสำคัญของอีสาน ที่สามารถต่อยอดสู่การสร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจ ทั้งด้านการแสดง การท่องเที่ยว และอุตสาหกรรมสร้างสรรค์ แต่ยังขาด “ศูนย์กลาง” ในการพัฒนาอย่างเป็นระบบ จึงนำไปสู่แนวคิด Mor Lam Opera Hall ในรูปแบบ Mixed-use ที่รวมพื้นที่แสดง พื้นที่เรียนรู้ และพื้นที่ธุรกิจสร้างสรรค์ไว้ในแห่งเดียวการประกวดเปิดโอกาสให้นักศึกษา ศิษย์เก่า และประชาชนทั่วไป ส่งผลงานในรูปแบบทีม โดยคัดเลือก 5 ทีมเข้าสู่รอบชิงชนะเลิศ โดยการนำเสนอผลงานต่อคณะกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ 9 ท่าน ในวันที่ 3 เมษายน 2569 ณ ศูนย์สร้างสรรค์งานออกแบบ ขอนแก่น (TCDC ขอนแก่น) ห้อง Auditorium ชั้น 1รองศาสตราจารย์ ดร.นิยม วงศ์พงษ์คำ รองอธิการบดีฝ่ายศิลปวัฒนธรรมและเศรษฐกิจสร้างสรรค์ ประธานในพิธี ระบุว่า โครงการนี้เป็นก้าวสำคัญในการผสานวัฒนธรรมกับเศรษฐกิจ เพื่อสร้างโอกาสใหม่ให้ศิลปินและผู้ประกอบการ พร้อมเปิดพื้นที่ให้คนรุ่นใหม่ร่วมออกแบบอนาคตของศิลปะอีสาน ในรูปแบบที่ร่วมสมัย นับเป็นก้าวสำคัญในการผลักดันหมอลำจาก “วัฒนธรรมพื้นบ้าน” สู่ “Soft Power” ที่สามารถสร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจและมีความยั่งยืน

ด้าน รองศาสตราจารย์ พรสวัสดิ์ พิริยะศรัทธา หัวหน้าโครงการ ชี้ว่า โครงการนี้จัดขึ้นเพื่อค้นหาแนวคิดทางสถาปัตยกรรมที่จะยกระดับศิลปะหมอลำและวัฒนธรรมอีสานสู่อุตสาหกรรมเศรษฐกิจสร้างสรรค์ อย่างเป็นรูปธรรม พร้อมสร้างสัญลักษณ์ใหม่แห่งความภาคภูมิใจให้กับจังหวัดขอนแก่นและภาคอีสาน ผลงานที่เข้ารอบสะท้อนศักยภาพความคิดสร้างสรรค์และความเข้าใจบริบทอีสานอย่างลึกซึ้ง พร้อมต่อยอด สู่การพัฒนาจริง

ขณะที่ คุณสุชาติ อินทร์พรหม CEO บริษัท New Gen Entertainment กรรมการตัดสิน มองว่า “เมื่อความคิดสร้างสรรค์ของคนรุ่นใหม่ ผสานกับประสบการณ์ที่ทำได้จริง จะเป็นพลังสำคัญในการขับเคลื่อนโครงการ” ในฐานะผู้ประกอบการ ขอนแก่นในฐานะศูนย์กลางของภาคตะวันออกเฉียงเหนือ สามารถใช้ “หมอลำ” ซึ่งเป็นทุนทางวัฒนธรรมที่เข้มแข็ง ต่อยอดสู่เศรษฐกิจสร้างสรรค์ และสร้างการกระจายรายได้สู่ทุกภาคส่วน ทั้งพ่อค้าแม่ค้า ผู้ประกอบการ และธุรกิจบริการ หากมีการออกแบบกิจกรรมให้เกิดขึ้นอย่างต่อเนื่องตลอดทั้งปี

คุณสุชาติ กล่าวต่อ ว่า อีกหนึ่งปัจจัยสำคัญคือความร่วมมือกับคณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น ซึ่งช่วยเติมเต็มมิติของความคิดสร้างสรรค์จากคนรุ่นใหม่ ผสานกับประสบการณ์ในภาคปฏิบัติ ก่อให้เกิดแนวคิดที่ทั้งแปลกใหม่และสามารถนำไปใช้ได้จริง 

คุณสุชาติ ย้ำว่า ความสำเร็จของโครงการฯ ขึ้นอยู่กับ “ความเชื่อและความร่วมมือ” ของทุกภาคส่วน เปรียบเสมือนการปลูกต้นไม้ที่ต้องอาศัยเวลาและการดูแล เพื่อให้เติบโตและสร้างผลประโยชน์อย่างยั่งยืนในอนาคต “หมอลำไม่ใช่จุดจบ แต่เป็นจุดเริ่มต้นของการขับเคลื่อนเศรษฐกิจชุมชน และสามารถสร้างเม็ดเงินหมุนเวียนให้ขอนแก่นได้อย่างมหาศาล”หากมีการพัฒนาอย่างต่อเนื่อง

ในมุมมองของ คุณชาญณรงค์ บุริศตระกูล ประธานหอการค้ากลุ่มจังหวัดภาคอีสานตอนกลาง (ร้อยแก่นสารสินธุ์) กรรมการ ระบุว่า โครงการนี้มีศักยภาพในการยกระดับหมอลำสู่เศรษฐกิจสร้างสรรค์ระดับสากล แต่จำเป็นต้องมี “โครงสร้าง ทางสถาปัตยกรรม” เพื่อทำให้วัฒนธรรมจับต้องได้ และเป็นศูนย์กลางการเรียนรู้และท่องเที่ยว

ควรบูรณาการโครงการนี้ เข้าสู่แผนยุทธศาสตร์ของภาครัฐ เพื่อสนับสนุนงบประมาณและการขับเคลื่อน อย่างเป็นรูปธรรม การมีศูนย์กลางที่ชัดเจนจะช่วยยกระดับหมอลำจากกิจกรรมที่กระจายตัว ให้กลายเป็นจุดหมายปลายทางสำคัญของภูมิภาค และก้าวสู่เวทีระดับชาติและนานาชาติในอนาคต “หมอลำไม่ใช่แค่ความบันเทิง แต่คือโอกาสทางเศรษฐกิจที่เติบโตได้” คุณชาญณรงค์ กล่าวตอนท้าย

ผลการประกวด ทีม “Speed Team” คว้ารางวัลชนะเลิศ สมาชิกในทีมประกอบด้วย นางสาวสุพิชชา พลจัตุรัส, นางสาววิรมณ เตชะพิญชยะ และนายเจษฎา สายแวว
โดย Speed Team ร่วมกันแสดงความรู้สึกถึงการประกวดครั้งนี้ ว่า “เราอยากทำให้หมอลำกลายเป็น สิ่งที่มองเห็นและจับต้องได้ ผ่านงานสถาปัตยกรรม” ทีมเรามีการออกแบบที่ตอบโจทย์การใช้งานจริง สอดคล้องบริบทพื้นที่ และไม่ทิ้งชุมชนเดิมแต่เป็นการต่อยอดให้เกิดคุณค่าใหม่ ขณะเดียวกันยังสะท้อน การทำงานเป็นทีมที่ผสานความคิดหลากหลายสู่ผลงานเดียวอย่างมีประสิทธิภาพ “สถาปัตยกรรมคือการเปลี่ยนความคิดให้เป็นรูปธรรม และสร้างประโยชน์ให้สังคมได้จริง” สมาชิก Speed Team กล่าวทิ้งท้าย

สำหรับรางวัลการประกวด ผู้ชนะเลิศได้รับเงินรางวัล 15,000 บาท พร้อมประกาศนียบัตร และรางวัลชมเชย 5 รางวัล รางวัลละ 5,000 บาท พร้อมประกาศนียบัตร โดยผลงานที่ได้รับรางวัลทั้ง 5 ทีม คือ ทีม Kids ถึงเตียง, ทีมTo be Number 1, ทีม Easy Pace, ทีม จังหวะพาเพลิน และ Speed Team จะจัดแสดง ในนิทรรศการ ณ TCDC ขอนแก่น ระหว่างวันที่ 3–30 เมษายน 2569 เปิดให้ประชาชนเข้าชมฟรี

ทั้งนี้ โครงการ “Khon Kaen Mor Lam Opera Hall” จึงไม่เพียงเป็นเวทีประกวดออกแบบ แต่เป็นจุดเริ่มต้นของการวางรากฐาน “โครงสร้างพื้นฐานทางวัฒนธรรมและเศรษฐกิจ” นับเป็นอีกก้าวสำคัญในการบูรณาการองค์ความรู้ด้านสถาปัตยกรรม ศิลปวัฒนธรรม และเศรษฐกิจสร้างสรรค์ เพื่อสร้างคุณค่าใหม่ให้กับภูมิภาค และยกระดับหมอลำสู่กลไกสำคัญในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจภูมิภาค และสร้างภาพลักษณ์ใหม่ให้วัฒนธรรมอีสานบนเวทีระดับชาติและนานาชาติอย่างยั่งยืนในอนาคต

ภาพกิจกรรม

ข่าว เบญจมาภรณ์ มามุข
ภาพ เบญจมาภรณ์ มามุข / จักรรินทร์ เงินทอง คณะสถาปัตกรรมศาสตร์