สาขาวิชาการแสดง คณะศิลปกรรมศาสตร์ มข. ร่วมมือกับ สพม.ขอนแก่น จัดโครงการอบรมเชิงปฏิบัติการ
ครูผู้ใช้หลักสูตรชุมนุม “ละครแก่นอีสานวัฒน์” ครั้งที่ 1 มุ่งขับเคลื่อนกิจกรรมพัฒนาผู้เรียนในโรงเรียนมัธยมศึกษาด้วยฐานสมรรถนะ ศิลปะการละคร และการเรียนรู้ชุมชนท้องถิ่น
หลักสูตรศิลปกรรมศาสตรบัณฑิต สาขาวิชาการแสดง คณะศิลปกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น ร่วมกับสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาขอนแก่น (สพม.ขก.) ดำเนินการจัดโครงการอบรมเชิงปฏิบัติการสำหรับครูผู้ใช้หลักสูตรชุมนุมละครแก่นอีสานวัฒน์ ครั้งที่ 1 ระหว่างวันที่ 15-17 มิถุนายน 2569 ณ Performing Arts Studio คณะศิลปกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น โดยมีคณาจารย์ ผู้บริหารและบุคลากรของ สพม.ขก. คุณครูจากโรงเรียนนำร่อง 15 โรงเรียน และนักศึกษาสาขาวิชาการแสดงเข้าร่วมกว่า 30 คน
พิธีเปิดได้รับเกียรติจาก รศ.ดร.ธรณัส หินอ่อน รองคณบดีฝ่ายการศึกษาและบริการวิชาการปฏิบัติราชการแทนคณบดีคณะศิลปกรรมศาสตร์ กล่าวต้อนรับผู้เข้าร่วมโครงการฯ ผศ.ดร.พชญ อัคพราหมณ์
รองคณบดีฝ่ายวิจัย นวัตกรรม และศิลปวัฒนธรรม ประธานโครงการฯ กล่าวรายงานวัตถุประสงค์และความเป็นมาของโครงการฯ และ ดร.สุเนตร ทองโพธิ์ รองผู้อำนวยการสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาขอนแก่น
ให้เกียรติกล่าวเปิดโครงการฯ ร่วมด้วยนายพัฒนพงษ์ ศรีวรงษ์ ผู้อำนวยการกลุ่มกิจกรรมและประเมินผลการศึกษาครู สพม.ขอนแก่น และนางสุชีรา สาฆ้อง ศึกษานิเทศก์ สพม.ขอนแก่น เข้าร่วมเป็นเกียรติในพิธิ
โครงการฯ เป็นการต่อยอดองค์ความรู้จากการดำเนินงานโครงการประกวดละครเยาวชนสร้างสรรค์
แก่นอีสานวัฒน์ ซึ่งหลักสูตรการแสดงได้ร่วมกับศูนย์ศิลปวัฒนธรรม มหาวิทยาลัยขอนแก่น ดำเนินกิจกรรมโครงการมาอย่างต่อเนื่องตั้งแต่ปี พ.ศ. 2562-2568 โดยใช้กระบวนการทางศิลปะการละครและทุนวัฒนธรรมชุมชนท้องถิ่นอีสานเป็นฐานในการสร้างการเรียนรู้เพื่อพัฒนาศักยภาพเยาวชนระดับมัธยมศึกษาในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ทั้งนี้ ในปี พ.ศ. 2569 โครงการประกวดละครเยาวชนสร้างสรรค์แก่นอีสานวัฒน์ ได้พัฒนาศักยภาพโครงการให้เพิ่มสูงขึ้น โดยมุ่งเปิดพื้นที่สร้างสรรค์สำหรับศิลปิน-นักการละครอีสานรุ่นใหม่
ในระดับอุดมศึกษา
ขณะเดียวกัน องค์ความรู้สำหรับครูและนักเรียนมัธยมศึกษาที่เกิดขึ้นในโครงการประกวดละครแก่นอีสานวัฒน์ตลอดระยะเวลา 7 ปี ได้ถูกรวบรวมและศึกษาผ่านโครงการวิจัยเรื่อง “การใช้ละครประยุกต์เพื่อพัฒนาเยาวชนในศตวรรษที่ 21 โดยใช้ชุมชนภาคตะวันออกเฉียงเหนือเป็นฐาน กรณีศึกษา ละครเยาวชนสร้างสรรค์แก่นอีสานวัฒน์ ปี พ.ศ. 2562-2568” โดย ผศ.ดร.พชญ อัคพราหมณ์ (สนับสนุนการวิจัยโดยกองทุนวิจัยคณะศิลปกรรมศาสตร์) และนำผลการวิจัยมาพัฒนาต่อยอดเป็นนวัตกรรมการศึกษา คือ “หลักสูตรชุมนุมละครแก่นอีสานวัฒน์” เพื่อถ่ายทอดเข้าสู่ระบบการศึกษาขั้นพื้นฐานอย่างเป็นทางการ ผ่านความร่วมมือทางวิชาการกับสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาขอนแก่น
การจัดโครงการอบรมเชิงปฏิบัติการครูผู้ใช้หลักสูตรชุมนุม “ละครแก่นอีสานวัฒน์” ครั้งนี้ จึงมีความสำคัญในเชิงการขับเคลื่อนเชิงโครงสร้างทางการศึกษา เนื่องจากมีการเชื่อมโยงองค์ความรู้และความเชี่ยวชาญเฉพาะทางของสถาบันอุดมศึกษาเข้ากับการจัดการเรียนรู้ในระดับมัธยมศึกษาอย่างเป็นระบบ ผ่านการออกแบบหลักสูตรที่บูรณาการศาสตร์ศิลปะการละคร และการเรียนรู้จากชุมชนท้องถิ่นเข้าด้วยกันในรูปแบบการจัดการเรียนรู้ฐานสมรรถนะ ซึ่งเป็นแนวทางที่จะริเริ่มขึ้นเป็นครั้งแรกอย่างจริงจังในระบบการศึกษาขั้นพื้นฐาน
ของจังหวัดขอนแก่น โดยกิจกรรมการอบรมเชิงปฏิบัติการในครั้งนี้เปิดโอกาสให้ครูผู้สอนจากโรงเรียนนำร่อง
ได้เรียนรู้แนวคิด วิธีการ และฝึกปฏิบัติการจริงผ่านกระบวนการและกิจกรรมละครในฐานะผู้เรียน และถอดประสบการณ์เพื่อสร้างความเข้าใจในแก่นของหลักสูตรชุมนุมละครแก่นอีสานวัฒน์ เพื่อนำไปใช้อำนวยการกระบวนการเรียนรู้แก่นักเรียนในโรงเรียนต่อไป
ตลอดระยะเวลา 3 วันของการดำเนินโครงการ ครูผู้เข้าร่วมได้ฝึกปฏิบัติผ่านเครื่องมือทางละคร 3 ชุดหลัก ประกอบด้วย
1. การค้นหาและรู้จักตนเองผ่านเครื่องมือละคร ครอบคลุมการสร้างพื้นที่ปลอดภัยและพลังกลุ่ม การเรียนรู้ผ่านอารมณ์และความรู้สึก ร่างกายและการเคลื่อนไหว ตลอดจนการสื่อสาร การฟัง และจินตนาการ
2. เครื่องมือการอ่านชุมชนและโลก เพื่อค้นหาเรื่องเล่าและวัตถุดิบทางละครจากการลงพื้นที่ภาคสนามจริง
3. เรียนรู้เครื่องมือการเชื่อมตน ชุมชน และโลกด้วยกิจกรรมการละคร และกระบวนการถอดบทเรียนเพื่อเชื่อมโยงสิ่งที่ค้นพบเข้ากับสมรรถนะการเรียนรู้อย่างเป็นระบบ โดยมี ผศ.ดร.พชญ อัคพราหมณ์ และอาจารย์รัชนีกร
จันทหาร เป็นวิทยากรหลัก ร่วมด้วยคุณทิพยาภรณ์ กัณฑะวงษ์ และคุณพงศธร พุทธโคตร ศิลปินอิสระและ
นักปฏิบัติการละครประยุกต์ ซึ่งเป็นศิษย์เก่าของสาขาวิชาการแสดงเป็นวิทยากรร่วมตลอดกิจกรรม
ความร่วมมือระหว่างหลักสูตรการแสดง และ สพม.ขอนแก่น ในครั้งนี้สะท้อนพันธกิจของคณะศิลปกรรมศาสตร์และมหาวิทยาลัยขอนแก่นในการนำองค์ความรู้และความเชี่ยวชาญด้านศิลปกรรมศาสตร์ไปใช้รับใช้สังคมอย่างเป็นรูปธรรมและสร้างความต่อเนื่อง สอดคล้องกับยุทธศาสตร์ของคณะทั้งในด้านการพัฒนาหลักสูตรระยะสั้นด้านศิลปกรรมสำหรับผู้สนใจทุกช่วงวัย การให้บริการวิชาการเชิงรุกเพื่อเพิ่มโอกาสการเข้าถึงของผู้รับบริการ และการต่อยอดทุนวัฒนธรรมของพื้นที่เพื่อสร้างมูลค่าเพิ่มให้แก่สังคม ตลอดจนสอดรับกับพันธกิจ
ของมหาวิทยาลัยขอนแก่นในการเป็นสถาบันอุดมศึกษาที่มีบทบาทสำคัญต่อการพัฒนาภูมิภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ทั้งในด้านการศึกษา ศิลปวัฒนธรรม และการเสริมสร้างความเข้มแข็งของชุมชนท้องถิ่น
อาจกล่าวได้ว่า โครงการฯ ไม่ได้มุ่งเน้นเฉพาะการถ่ายทอดองค์ความรู้ทางศิลปะการละครตามแนวทางของ “แก่นอีสานวัฒน์” แต่ยังเป็นกลไกสำคัญในการวางรากฐานความร่วมมือทางวิชาการระยะยาวระหว่างสถาบันอุดมศึกษาและหน่วยงานการศึกษาขั้นพื้นฐาน เพื่อขับเคลื่อนการพัฒนาเยาวชนอีสานบนฐานวัฒนธรรมและชุมชนท้องถิ่นต่อไปอย่างยั่งยืน
