มหาวิทยาลัยขอนแก่น โดย ศาสตราจารย์ ดร.ธิดารัตน์ บุญมาศ รองอธิการบดีฝ่ายวิสาหกิจและสังคมยั่งยืน นำทีมถ่ายทอดองค์ความรู้และประสบการณ์ด้านการขับเคลื่อนเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (SDGs)การประเมินผลกระทบทางสังคม (Social Impact Assessment: SIA) และการประเมินผลตอบแทนทางสังคมจากการลงทุน (Social Return on Investment: SROI) แก่บุคลากรมหาวิทยาลัยนครพนม ภายใต้โครงการอบรมเชิงปฏิบัติการการประเมินผลกระทบทางสังคม (SIA) และการประเมินผลตอบแทนทางสังคมจากการลงทุน (SROI) ระหว่างวันที่ 20–21 สิงหาคม 2569 ณ ห้องประชุมบรรยายและสัมมนา ชั้น 2 อาคารกองเทคโนโลยีดิจิทัล มหาวิทยาลัยนครพนม จังหวัดนครพนม
โครงการดังกล่าวมุ่งส่งเสริมให้บุคลากรของมหาวิทยาลัยนครพนมมีความรู้ ความเข้าใจ และทักษะของบุคลากรในการประเมินผลลัพธ์และผลกระทบที่เกิดจากงานวิจัยและบริการวิชาการ สามารถนำข้อมูลเชิงประจักษ์มาใช้สะท้อนคุณค่าที่เกิดขึ้นต่อผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย รวมถึงนำผลการประเมินไปใช้ประกอบการวางแผน พัฒนา และยกระดับโครงการให้สามารถสร้างประโยชน์แก่สังคมได้อย่างเป็นรูปธรรม
ในโอกาสนี้ ศาสตราจารย์ ดร.สุรสิทธิ์ วชิรขจร รองอธิการบดีฝ่ายวิจัยและบริการวิชาการ มหาวิทยาลัยนครพนม กล่าวเปิดโครงการ โดยมี ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.คมศักดิ์ หารไชย ผู้อำนวยการสถาบันวิจัยและพัฒนา กล่าวรายงาน ก่อนเข้าสู่กิจกรรมการเรียนรู้และฝึกปฏิบัติร่วมกับทีมวิทยากรจากมหาวิทยาลัยขอนแก่น
ศาสตราจารย์ ดร.ธิดารัตน์ บุญมาศ ได้ร่วมถ่ายทอดประสบการณ์ในหัวข้อการขับเคลื่อน SDGs ของมหาวิทยาลัยขอนแก่น โดยนำเสนอแนวทางการบูรณาการเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืนเข้ากับพันธกิจของมหาวิทยาลัย ทั้งด้านการศึกษา การวิจัย การบริการวิชาการ และการสร้างประโยชน์แก่สังคม พร้อมชี้ให้เห็นบทบาทของ SIA และ SROI ในฐานะเครื่องมือสำคัญที่ช่วยให้มหาวิทยาลัยสามารถมองเห็นและสื่อสาร “คุณค่า ผลลัพธ์ และผลกระทบ” ที่เกิดจากการดำเนินงานได้อย่างเป็นระบบ และนำข้อมูลจากการประเมินไปใช้ประกอบการพัฒนางานบนฐานของหลักฐานเชิงประจักษ์
ด้าน ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.จักรพันธ์ สุขสวัสดิ์ คณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น ถ่ายทอดองค์ความรู้หัวข้อ “หลักการประเมินผลตอบแทนทางสังคม (SROI)” สำหรับงานวิจัยและบริการวิชาการ เพื่อสร้างความเข้าใจเกี่ยวกับแนวคิด หลักการ และองค์ประกอบสำคัญของการประเมิน ขณะที่ ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ศิวาพร ฟองทอง คณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น ถ่ายทอดหัวข้อ “ขั้นตอนการประเมินผลตอบแทนทางสังคมจากการลงทุน (SROI)” เพื่อให้ผู้เข้าร่วมเข้าใจกระบวนการและสามารถนำไปประยุกต์ใช้กับโครงการได้อย่างเป็นระบบ
นอกจากการเรียนรู้ภาคทฤษฎีแล้ว การอบรมยังเปิดโอกาสให้ผู้เข้าร่วมได้แลกเปลี่ยนประสบการณ์กับทีมวิทยากร พร้อมแบ่งกลุ่มวางแผนการดำเนิน Workshop เพื่อเตรียมเก็บรวบรวมข้อมูลจากโครงการตัวอย่างของมหาวิทยาลัยนครพนม เป็นการเชื่อมโยงความรู้สู่การปฏิบัติจริง ตั้งแต่การทำความเข้าใจผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย การพิจารณาผลลัพธ์และผลกระทบที่เกิดขึ้น ไปจนถึงการเตรียมข้อมูลสำหรับการประเมิน เพื่อวางรากฐานให้บุคลากรสามารถนำกระบวนการ SIA และ SROI ไปประยุกต์ใช้กับงานวิจัยและบริการวิชาการของมหาวิทยาลัยได้ต่อไป
ความร่วมมือครั้งนี้จึงไม่ใช่เพียงการถ่ายทอดความรู้ด้านเครื่องมือการประเมิน แต่เป็นการร่วม “สร้างศักยภาพด้านการประเมินผลกระทบ” ให้แก่บุคลากร เพื่อให้สามารถนำข้อมูลและหลักฐานที่ได้จากการประเมินมาใช้พัฒนางานวิจัยและบริการวิชาการ ตั้งแต่การออกแบบโครงการ การติดตามผล ไปจนถึงการสื่อสารคุณค่าที่เกิดขึ้นต่อชุมชนและสังคม อันจะช่วยให้องค์ความรู้และทรัพยากรของมหาวิทยาลัยสามารถสร้างผลลัพธ์ที่ตอบโจทย์พื้นที่ได้อย่างมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น
การถ่ายทอดองค์ความรู้ดังกล่าวยังสะท้อนบทบาทของมหาวิทยาลัยขอนแก่นในการเป็นมหาวิทยาลัยที่มุ่งนำความเชี่ยวชาญและประสบการณ์ไปสร้างประโยชน์ร่วมกับเครือข่ายสถาบันอุดมศึกษา ผ่านการแลกเปลี่ยนเรียนรู้และพัฒนาศักยภาพบุคลากร เพื่อร่วมกันยกระดับงานวิจัยและบริการวิชาการให้สามารถสร้าง Social Impact ที่วัดผลได้ และนำไปสู่การเปลี่ยนแปลงเชิงบวกแก่ชุมชนและสังคมอย่างยั่งยืน
การดำเนินงานครั้งนี้สอดคล้องกับ SDG 4 การศึกษาที่มีคุณภาพ (Quality Education) ผ่านการถ่ายทอดองค์ความรู้และพัฒนาทักษะบุคลากรด้าน SIA และ SROI และ SDG 17 ความร่วมมือเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน (Partnerships for the Goals) จากการแลกเปลี่ยนองค์ความรู้และสร้างความร่วมมือระหว่างมหาวิทยาลัยขอนแก่นและมหาวิทยาลัยนครพนม รวมถึงสนับสนุนการนำองค์ความรู้และเครื่องมือการประเมินไปใช้ยกระดับงานวิจัยและบริการวิชาการให้สามารถสร้างคุณค่าแก่สังคมได้อย่างเป็นรูปธรรม
