เมื่อวันที่ 31 สิงหาคม พ.ศ. 2569 มหาวิทยาลัยขอนแก่น โดยสถาบันฟีโนมแห่งชาติ ร่วมกับ บริษัท เจ็นโฟสิส จำกัด จัดพิธีลงนามบันทึกข้อตกลงความร่วมมือทางวิชาการ ดำเนิน“โครงการความร่วมมือวิจัยด้านสุขภาพแม่นยำโดยบูรณาการข้อมูลพันธุกรรม Epigenetics (เอพิเจเนติกส์ หรือ ภาวะเหนือพันธุกรรม) และ Phenomics (ฟีโนมิกส์ คือ ศาสตร์ทางการแพทย์และชีววิทยาสมัยใหม่) ในประชากรไทย” โดยมี รองศาสตราจารย์ นายแพทย์ชาญชัย พานทองวิริยะกุล อธิการบดีมหาวิทยาลัยขอนแก่น พร้อมด้วย นายแพทย์สาครินทร์ บุญบรรเจิดสุข ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร บริษัท เจ็นโฟสิส จำกัด ร่วมลงนามในบันทึกข้อตกลง ในการนี้ได้รับเกียรติจาก ศาสตราจารย์ แพทย์หญิงผิวพรรณ มาลีวงษ์ รองอธิการบดีฝ่ายวิจัยและนวัตกรรม มหาวิทยาลัยขอนแก่น ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร. จุฑารพ เพชระบูรณิน ผู้อำนวยการสถาบันฟีโนมแห่งชาติ มหาวิทยาลัยขอนแก่น นายสมรรถพล วิทวัสกุล ผู้อำนวยการฝ่ายปฏิบัติการ บริษัท เจ็นโฟสิส จำกัด และ ดร. จาริกา มากคช ประธานเจ้าหน้าที่ฝ่ายวิทยาศาสตร์ บริษัท เจ็นโฟสิส จำกัด ร่วมเป็นสักขีพยาน ณ ห้องสารสิน ชั้น 2 อาคารสิริคุณากร มหาวิทยาลัยขอนแก่น
รองศาสตราจารย์ นายแพทย์ชาญชัย พานทองวิริยะกุล อธิการบดีมหาวิทยาลัยขอนแก่น กล่าวถึงความสำคัญของความร่วมมือในครั้งนี้ว่า มหาวิทยาลัยขอนแก่นมีความยินดีเป็นอย่างยิ่งที่ได้ร่วมมือทางวิชาการกับภาคเอกชนที่มีความเชี่ยวชาญอย่าง บริษัท เจ็นโฟสิส จำกัด ซึ่งความร่วมมือครั้งนี้มีเป้าหมายสำคัญในการดำเนินโครงการวิจัยด้านสุขภาพแม่นยำ โดยบูรณาการข้อมูลชีวภาพหลายมิติ ทั้งข้อมูลพันธุกรรม เอพิเจเนติกส์ ฟีโนมิกส์ ตลอดจนข้อมูลทางคลินิกและพฤติกรรมสุขภาพของคนไทย การร่วมมือกันในครั้งนี้จะเป็นการนำความเชี่ยวชาญและทรัพยากรที่โดดเด่นของทั้งสองฝ่ายมาร่วมกันพัฒนาองค์ความรู้เพื่อสร้างฐานข้อมูลสุขภาพเชิงลึกของประชากรไทย อันจะเป็นรากฐานอันมั่นคงในการศึกษาวิจัยและพัฒนาแบบจำลองเชิงคาดการณ์สำหรับการประเมินความเสี่ยงโรค การประเมินอายุชีวภาพ และการวิเคราะห์สุขภาพเชิงป้องกันอย่างมีประสิทธิภาพสูงสุด
“สิ่งที่มหาวิทยาลัยขอนแก่นให้ความสำคัญเป็นอย่างยิ่งในความร่วมมือครั้งนี้ ไม่ได้จำกัดอยู่เพียงแค่การแลกเปลี่ยนองค์ความรู้ระหว่างสองหน่วยงานเท่านั้น แต่เรามุ่งหวังให้บันทึกข้อตกลงฉบับนี้เป็นกรอบการดำเนินงานวิจัยร่วมกันอย่างเป็นรูปธรรมและต่อเนื่อง ตั้งแต่การพัฒนา Research Program ข้อเสนอโครงการวิจัยร่วม การสร้างฐานข้อมูลเชิงระบบ การพัฒนาแบบจำลองด้วยปัญญาประดิษฐ์ ตลอดจนการร่วมกันพัฒนาศักยภาพของนักวิจัยและบุคลากรของทั้งสองฝ่าย ซึ่งความร่วมมือระหว่างมหาวิทยาลัยกับภาคเอกชนในลักษณะนี้ถือเป็นกลไกสำคัญที่จะช่วยเชื่อมโยงองค์ความรู้จากงานวิจัยและเทคโนโลยีขั้นสูงไปสู่การประยุกต์ใช้จริงและสร้างประโยชน์ให้กับวงการแพทย์และสาธารณสุขไทยอย่างยั่งยืน” อธิการบดีมหาวิทยาลัยขอนแก่น กล่าว
นายแพทย์สาครินทร์ บุญบรรเจิดสุข ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร บริษัท เจ็นโฟสิส จำกัด กล่าวว่า บริษัทมีความมุ่งมั่นที่จะนำเทคโนโลยีการตรวจวิเคราะห์ด้านพันธุกรรมและเอพิเจเนติกส์ที่ได้มาตรฐานระดับสากลมาร่วมสนับสนุนงานวิจัยนี้ เพื่อปลดล็อกขีดความสามารถใหม่ๆ ในการดูแลสุขภาพของคนไทย โดยบริษัทจะทำหน้าที่หลักในการสนับสนุนการตรวจวิเคราะห์ข้อมูลพันธุกรรมและเอพิเจเนติกส์จากตัวอย่างชีวภาพ ตลอดจนพัฒนาแพลตฟอร์มการวิเคราะห์และแปลผลข้อมูลสุขภาพเชิงบูรณาการ ซึ่งเทคโนโลยีเหล่านี้จะช่วยเสริมการพัฒนาแบบจำลองเชิงคาดการณ์ร่วมกับมหาวิทยาลัยขอนแก่นให้มีความแม่นยำและตอบสนองต่อการใช้งานจริงได้อย่างมีประสิทธิภาพ
“เรามีความพร้อมอย่างเต็มที่ในการสนับสนุนข้อมูล ตัวอย่างชีวภาพ และทรัพยากรที่จำเป็นสำหรับการสร้างฐานข้อมูลสุขภาพเชิงลึกของประชากรไทย การบูรณาการร่วมกับความเชี่ยวชาญด้านฟีโนมิกส์ของมหาวิทยาลัยขอนแก่น จะช่วยสร้างความก้าวหน้าครั้งสำคัญในงานวิจัยสุขภาพแม่นยำและการแพทย์เฉพาะบุคคล ทางบริษัทหวังเป็นอย่างยิ่งว่า การพัฒนากรอบความร่วมมือและการพัฒนา Research Program ร่วมกันในครั้งนี้ จะนำไปสู่ผลสัมฤทธิ์ที่เป็นประโยชน์ สามารถต่อยอดไปสู่นวัตกรรมเชิงพาณิชย์และผลิตภัณฑ์เพื่อสุขภาพแม่นยำที่คนไทยสามารถเข้าถึงได้จริง ตลอดจนเพิ่มความเข้มแข็งทางวิชาการให้กับอุตสาหกรรมสุขภาพไทยในระดับสากล” นายแพทย์สาครินทร์ กล่าวปิดท้าย
ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร. จุฑารพ เพชระบูรณิน ผู้อำนวยการสถาบันฟีโนมแห่งชาติ มหาวิทยาลัยขอนแก่น กล่าวถึงกรอบการดำเนินงานภายใต้ความร่วมมือว่า ในส่วนของมหาวิทยาลัยขอนแก่น โดยสถาบันฟีโนมแห่งชาติ จะรับผิดชอบหลักในการดำเนินงานวิจัยและวิเคราะห์ข้อมูลด้านฟีโนมิกส์ รวมถึงข้อมูลสุขภาพและข้อมูลทางคลินิกที่เกี่ยวข้อง โดยใช้เทคโนโลยีขั้นสูงและชีวสารสนเทศ พร้อมทั้งเป็นแกนหลักในการพัฒนาฐานข้อมูลสุขภาพเชิงลึกของประชากรไทย (Integrated Health & Multi-omics Database) เพื่อบูรณาการข้อมูลดังกล่าวเข้ากับข้อมูลพันธุกรรมและเอพิเจเนติกส์ที่ได้จากพาร์ทเนอร์อย่างเจ็นโฟสิส โดยฐานข้อมูลนี้จะทำหน้าที่เป็นโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัลที่สำคัญยิ่งสำหรับการทำวิจัยเชิงระบบของประเทศต่อไป
“นอกจากนี้ สถาบันฟีโนมแห่งชาติจะดำเนินการพัฒนาแบบจำลองเชิงคาดการณ์ (Predictive Models) ในด้านการประเมินความเสี่ยงต่อโรค การประเมินอายุชีวภาพ และการดูแลสุขภาพเชิงป้องกัน โดยนำวิธีการทางสถิติขั้นสูง วิทยาการข้อมูล (Data Science) และเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI) เข้ามาประยุกต์ใช้ในการประมวลผลข้อมูลชีวภาพหลายมิติ ตลอดจนร่วมผลิตผลงานวิชาการเพื่อเผยแพร่ในวารสารวิชาการระดับนานาชาติ และร่วมกันจัดทำข้อเสนอโครงการวิจัยเพื่อขอรับทุนสนับสนุนจากแหล่งทุนวิจัยทั้งในประเทศและต่างประเทศ ซึ่งจะนำไปสู่การพัฒนาบุคลากร การถ่ายทอดเทคโนโลยี และการพัฒนาองค์ความรู้ที่ก้าวหน้าและเท่าทันเทคโนโลยีโลก” ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร. จุฑารพ กล่าว
สำหรับบันทึกข้อตกลงความร่วมมือฉบับนี้ มีกำหนดระยะเวลาการดำเนินงานรวม 3 ปี (ตั้งแต่วันที่ 1 กันยายน 2569 ถึงวันที่ 31 สิงหาคม 2572) มีวัตถุประสงค์เพื่อส่งเสริมการทำงานร่วมกันระหว่างอาจารย์ นักวิจัย และบุคลากรของทั้งสองหน่วยงาน ในการพัฒนาองค์ความรู้เชิงลึกด้านสุขภาพแม่นยำ (Precision Health) และการแพทย์เฉพาะบุคคล (Personalized Medicine) โครงการนี้จะมุ่งเน้นไปที่การสร้างฐานข้อมูลสุขภาพเชิงลึกของประชากรไทย (Integrated Health & Multi-omics Database) ที่เกิดจากการบูรณาการข้อมูลชีวภาพหลายมิติ (multi-omics integration) อันประกอบไปด้วย ข้อมูลพันธุกรรม (Genetics) ข้อมูลเอพิเจเนติกส์ (Epigenetics) ข้อมูลฟีโนมิกส์ (Phenomics) ตลอดจนข้อมูลทางคลินิกและพฤติกรรมสุขภาพ เพื่อนำไปสู่การพัฒนาแบบจำลองการประเมินความเสี่ยงโรคและอายุชีวภาพ สนับสนุนการวางแผนดูแลสุขภาพเชิงป้องกันแบบเฉพาะบุคคล และการต่อยอดในเชิงการแพทย์ การวิจัย และอุตสาหกรรมผลิตภัณฑ์เพื่อสุขภาพแม่นยำในระดับสากลต่อไป
