มหาวิทยาลัยขอนแก่น เดินหน้าขับเคลื่อนการพัฒนาพื้นที่เชิงบูรณาการ จัดโครงการ “การพัฒนาผลิตภัณฑ์และสื่ออัตลักษณ์ชุมชนเพื่อยกระดับเศรษฐกิจและสังคมด้านการท่องเที่ยว อำเภอภูผาม่าน จังหวัดขอนแก่น” ระหว่างวันที่ 26–27 มกราคม 2569 ณ อำเภอภูผาม่าน จังหวัดขอนแก่น มุ่งส่งเสริมและยกระดับรายได้ของชุมชนผ่านการพัฒนาเศรษฐกิจหมุนเวียน โดยใช้องค์ความรู้ เทคโนโลยี และนวัตกรรมของมหาวิทยาลัย เชื่อมโยงกับการเรียนการสอน และการออกแบบสื่ออัตลักษณ์ควบคู่กับการพัฒนาผลิตภัณฑ์ท้องถิ่นอย่างสร้างสรรค์
“อำเภอภูผาม่าน จังหวัดขอนแก่น เป็นพื้นที่ที่มีศักยภาพโดดเด่นด้านการท่องเที่ยวเชิงธรรมชาติและวัฒนธรรม โดยเฉพาะชุมชนบ้านเซินเหนือ ตำบลโนนคอม ซึ่งเป็นชุมชนชาติพันธุ์ไทภูที่มีรากวัฒนธรรมยาวนาน สืบเชื้อสายจากเมืองหลวงพระบางตั้งแต่ปี พ.ศ. 2380 มีสินทรัพย์ชุมชนที่หลากหลาย ทั้งวัฒนธรรม ประวัติศาสตร์ วิถีชีวิต อาหารพื้นบ้าน สมุนไพร เครื่องแต่งกาย และภูมิปัญญาหัตถกรรมพื้นถิ่น อย่างไรก็ตาม การขยายตัวของการท่องเที่ยวอย่างรวดเร็วส่งผลให้พื้นที่เผชิญความท้าทาย ทั้งการขาดสื่ออัตลักษณ์ที่ชัดเจน ปัญหาขยะและผลกระทบต่อระบบนิเวศ ตลอดจนการแข่งขันจากธุรกิจภายนอกที่ชุมชนยังขาดความพร้อมในการรับมือ”
ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ขาม จาตุรงคกุล คณะศิลปกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น
ฝ่ายวิสาหกิจและสังคมยั่งยืน ร่วมกับคณะศิลปกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น นำโดย ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ขาม จาตุรงคกุล ได้นำคณาจารย์และนักศึกษาสาขาวิชาออกแบบนิเทศศิลป์ คณะศิลปกรรมศาสตร์ กว่า 60 คน ลงพื้นที่ทำงานร่วมกับชุมชนอย่างใกล้ชิด เพื่อพัฒนา “อัตลักษณ์ชุมชน” ผ่านกระบวนการออกแบบสื่อสร้างสรรค์ (Visual Identity & Storytelling Media) ที่สะท้อนวัฒนธรรม ประวัติศาสตร์ และวิถีชีวิตของพื้นที่ ควบคู่กับการออกแบบผลิตภัณฑ์ของที่ระลึกอัตลักษณ์พื้นถิ่น โดยเลือกใช้วัสดุที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม เพื่อสร้างมูลค่าเพิ่มและรายได้ให้กับชุมชนอย่างยั่งยืน
กิจกรรมในวันที่ 26 มกราคม 2569 จัดขึ้น ณ อุทยานแห่งชาติภูผาม่าน ประกอบด้วยการเรียนรู้ด้านภูมิศาสตร์และธรณีวิทยาการกำเนิดภูเขาหินปูน การเรียนรู้ประวัติศาสตร์ก่อนยุคประวัติศาสตร์ของพื้นที่ กิจกรรมเวิร์กช็อปภาพเขียนจากหินสี และการศึกษาพื้นที่แหล่งท่องเที่ยวสำคัญ อาทิ ถ้ำพญานาคราช ถ้ำลายแทง รวมถึงการชมเมืองและชมค้างคาว เพื่อสร้างความเข้าใจคุณค่าทางธรรมชาติและวัฒนธรรมของพื้นที่อย่างรอบด้าน
นายศิวกร มิตราช นายอำเภอภูผาม่าน
วันที่ 27 มกราคม 2569 จัดกิจกรรม ณ ชุมชนบ้านเซินเหนือ ตำบลโนนคอม โดยได้รับเกียรติจาก นายศิวกร มิตราช นายอำเภอภูผาม่าน กล่าวเปิดโครงการอย่างเป็นทางการ พร้อมมอบนโยบายการส่งเสริมและยกระดับการท่องเที่ยวอำเภอภูผาม่านอย่างยั่งยืน ภายในโครงการมีกิจกรรมการถ่ายทอดเรื่องราวการตั้งถิ่นฐานและอัตลักษณ์ชุมชน การสัมภาษณ์ชาวบ้าน และการฝึกอบรมเชิงปฏิบัติการด้านการจักสานและผลิตภัณฑ์ท้องถิ่น แบ่งออกเป็น 4 กลุ่ม เพื่อถ่ายทอดภูมิปัญญาท้องถิ่นและต่อยอดสู่การออกแบบผลิตภัณฑ์ร่วมสมัย พร้อมรับฟังทิศทางการพัฒนาผลิตภัณฑ์และการท่องเที่ยวจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ก่อนปิดท้ายด้วยกิจกรรมสำรวจเส้นทางวิถีชุมชน
โครงการดังกล่าวสะท้อนบทบาทของมหาวิทยาลัยขอนแก่นในการนำองค์ความรู้จากมหาวิทยาลัยลงสู่พื้นที่จริง เชื่อมโยงการเรียนการสอนกับการพัฒนาชุมชน บูรณาการความร่วมมือระหว่างภาควิชาการ ภาครัฐ และประชาชน เพื่อยกระดับการท่องเที่ยวเชิงคุณค่า เสริมสร้างเศรษฐกิจฐานราก และขับเคลื่อนการพัฒนาชุมชนอย่างสมดุลและยั่งยืน
